Версія для слабавідушчых

Гісторыя лясгаса

Гісторыя лесагаспадарчай дзейнасці на тэрыторыі сучаснага Гродзенскага раёна мае даўнія традыцыі, якія сыходзяць каранямі ў мінулае. Пачатак сістэматычнага вядзення лясной гаспадаркі звязана з уключэннем сучаснай тэрыторыі раёна ў склад Расійскай імперыі. Органам дзяржаўнага кіравання лясамі ў Імперыі з'яўляўся Лясной дэпартамент, арганізацыйна які ўваходзіў у склад Міністэрства земляробства і дзяржаўных маёмасцяў.

На базе канфіскаваных прыватных лясоў было створана Гродзенскае лясніцтва. Тэрытарыяльна яно ўключала ў сябе плошчу адміністрацыйнага Гродзенскага раёна ў сучасных межах, за выключэннем Сапоцкінскі зоны. У канфіскаваным у мясцовага памешчыка за ўдзел ў антырасейскую паўстанні фальварку Казіміраўка размясцілася сядзіба лясніцтва. Штат лясніцтва складаўся з ляснічага (загадчыка лясніцтвам), трох лясных кандуктараў, шаснаццаці леснікоў (лясных вартай), а гэтак жа сезонных рабочых занятых на лесанарыхтоўчых працах.

Лясная варта набіралася ў асноўным з адстаўных салдат і мясцовых сялян. У сваёй дзейнасці лесаводы арыентаваліся на матэрыялы які праводзіцца раз у дзесяць гадоў лесаўпарадкавання. Тады ж была закладзена аснова існуючай квартальнай сеткі. Асноўнымі задачамі лясніцтва з'яўляліся: водпуск драўніны мясцоваму насельніцтву, кантроль за выкананнем Ляснога Статута, барацьба з незаконнай парубкі і ляснымі пажарамі, правядзенне работ па аднаўленню лесу.

Для стварэння лясных культур закладваліся часовыя лясныя гадавальнікі плошчай да 1 гектара. Для перапрацоўкі лесанасеннай сыравіны ў лясніцтве мелася шишкосушилка (в. Соболяны). З пачаткам Першай Сусветнай вайны работнікі лясніцтва актыўна ўдзельнічалі ў будаўніцтве фартоў Гродзенскай крэпасці.

Пасля Першай Сусветнай і Грамадзянскай вайны, тэрыторыя Гродзенскага раёна ўвайшла ў склад Польшчы. На базе Гродзенскага лясніцтва было арганізавана «Надлесничество Гродна», тэрытарыяльна яно засталося ў ранейшых межах, цэнтральная кантора размясцілася ў будынку, якое ў наступстве заняла Казіміраўская базавая школа.

У 1939 годзе адбылося ўз'яднанне Заходняй і Усходняй Беларусі. У 1940 годзе ў Гродне быў створаны лясгас, структурна ён уваходзіў у склад Беластоцкага упраўлення лясной гаспадаркі. Пры вядзенні лясной гаспадаркі ў даваенны перыяд выкарыстоўваліся матэрыялы польскага лесаўпарадкавання 1932 года.

Пасля вызвалення Гродна ад нямецкіх захопнікаў ў 1944 годзе быў арганізаваны Гродзенскі лясгас. Штатны расклад апарата лясгаса ў той перыяд склала 13 чалавек, у тым ліку: дырэктар, намеснік дырэктара па працоўным забеспячэнні, старэйшы ляснічы, інжынер па лясной гаспадарцы, інжынер па лясных культур, інспектар аховы, галоўны бухгалтар, бухгалтар, рахункавод - касір, справавод, загадчык гаспадаркі, апальшчык - прыбіральшчыца, конюх - фурман. У склад лясгаса ўвайшло 10 лясніцтваў: Нёманскае, Гродзенскае, Озерское, Задубянское, Глушневское, Поречьское, Соболянское, Ганчанское, Зарубичанское, Гожскім.

Першае пасляваеннае лесаўпарадкавання праведзена ў 1952 годзе. У перыяд з 1963 па 1974 гады адбыліся істотныя змены ў плошчы лясгаса. За гэты перыяд яна павялічылася на 19.049 га за кошт прыёму калгасных лясоў у склад ляснога фонду.

Дзякуючы намаганням працоўнага калектыву расла матэрыяльная база прадпрыемства, быў арганізаваны дрэваапрацоўчы цэх у в. Азёры, а ў 1977 годзе ў Індурскай лясніцтве пачаліся работы па закладкі базіснага гадавальніка. Будаваліся сучасныя будынкі кантор лясніцтваў 1971 год - Нёманскага 1979 год - Індурскай.

У кастрычніку 2004 года адбыўся падзел Гродзенскага лясгаса і на базе 6 лясніцтваў (Озерское, Нова - Рудскога, Скідальскае, Поречьское, Луненскі, берштаўскіх) утвораны Скідзельскі лясгас. У склад Гродзенскага лясгаса ўвайшлі Жнівеньскае, Гожскім, Гродзенскае, Індурская, Нёманскае і Сапоцкінскі лясніцтва.

Агульная плошча лясгаса складае 57,6 тыс. га, у тым ліку пакрытыя лесам - 54 тыс. га. Найбольшую плошчу займаюць сасновыя лясы - 73%, бярозавыя - 12%, альховыя - 6%, яловыя - 4%, дубовыя - 2%.

На тэрыторыі лясгаса размешчаны рэспубліканскія ландшафтныя заказнікі "Гродзенская пушча» (18,4 тыс. га), «Азёры» (4,8 тыс. га). На тэрыторыі Індурскай лясніцтва знаходзяцца плюсавыя насаджэнні бука еўрапейскага, лістоўніцы сібірскай, лістоўніцы еўрапейскай.

У цяперашні час Дзяржаўная лесагаспадарчая ўстанова «Гродзенскі лясгас» з'яўляецца сучасным, дынамічна развіваюцца прадпрыемствам лясной галіны.